İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Fakirane

Toktamış Ve Timur’un Mücadelesi Zamanında Veba – İlnur Mirgayeev

Çeviri: Erhan Karaoğlan

Toktamış Han’ın siyasi kuvvetini artırması ve Altın Orda Devleti içerisindeki sıkıntılara son vermesi, devletin, uluslararası siyasette yeniden aktif bir rol oynamasında etkili olmuştur. Ancak bu dönemde Çağatay ve Hülegü uluslarının külleri üzerinde yeniden güçlü ve büyük bir devlet inşa eden Timur’un çıkarlarıyla Toktamış’ın politikaları çok çabuk bir şekilde kesişti. Toktamış’ın Timur ile mücadelesini konu edinen geniş bir literatür söz konusudur. Bu dönemde, Toktamış, Cuci Ulusu içerisinde yapmış olduğu askerî reformlara ve Timur’a karşı destek bulmuş olduğu müttefiklere rağmen, yine de Timur kadar güçlü değildi. Neticede gerçekleşen savaş, Orta Çağ’ın en büyük savaşı olarak hâtıralardan silinmedi. Bilim adamları tarafından yapılan bilimsel çalışmalarla Toktamış’ın yenilgisinin sebepleri ayrı ayrı ele alınarak incelenmiş ve o dönemde sıkça rastlanan salgınların yenilgideki faktörler arasında olduğu belirtilmiştir. Elde edilen epidemolojik verilere ve yayımlanan kaynaklara göre Altın Orda topraklarında dönemin en güçlü salgın hastalıklarından biri olan vebanın gerçekleştiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Fakat kaynaklardaki bilgilerin kıtlığı, araştırmacıların konuyu daha detaylı ele almalarına izin vermemektedir. Bununla birlikte, 14. yüzyılın ortalarında, Altın Orda topraklarında “kara ölüm” gibi periyodik olarak salgın hastalıkların kaynaklarının ortaya çıktığını rahatlıkla iddia edebiliriz. Hatta Cuci Ulusu’nun geniş topraklarında vebanın doğal kaynaklarının bulunduğunu ve başta Aşağı İtil olmak üzere ülkenin merkez bölgelerinin bu felaketin ana kurbanları olduklarını dile getirebiliriz. Yeni salgınlar da bu dönemde kalıcı olarak ortaya çıkmaya başlamış ve Timur ile Toktamış’ın mücadelesi sırasında yeniden yükselmiştir.